روزپدرگرامی باد

روزپدرگرامی باد

روز پدر به تمامي پدران و فرزنداني كه در جاي او نشسته اند گرامي باد به همين مناسبت قطعه شعري باعنوان« ده ده جان» از علي اصغر جمراسي(بيليم) به تمامي فرزنداني که درفراق غم پدر مي سوزند ومي سازند وهرگز محبت و مهر پدر را دردل خود خاموش نمي كنند تقديم مي گردد:

تاركُؤنومچه ‌اي دده جان

ائردين فريادقا – امدادقا
شادكؤنومچه كسدين قوربان

وئردين قونشوقا- قونشوقا

Tar künumçə ey dədə can

Erdin faryadqa-emdadqa

Şad künumçə kəsdin qurban

Verdin qonşuqa-qonşuqa

نئچه ييل زحمتيم چكدين

قوللوق ائتدين ترلرتوكدين
نئسگت،وئردين ادب ائدين

قودين هوقماققا – هوقماققا

Neççə yil zəhmətim çekdin

Nesgət,mərefət ürgətdin

Yatmadin zellətim çekdin

Qudin hoğmağğa-hoğmağğ

بو دونياچا بابا شاهرو

كال-كولفته او هارقارو

دده كُونو سندق هايو

ياوقو باباقا- باباقا



Bu dünyaça baba şahru

Kal-külfəte u harqaru

Dədə küne səndəğ hayu

Yavqu babaqa-babaqa

بابالار كُؤنؤچه تئمه

ياده هاتؤر«بيليم»سنه
فراقييندا كُؤينو غمه

واقؤر ياشلارقا-ياشلارقا

Babalar künuçə teme

Yadey hatur bilim səni

Fəraqinda küyne qəmi

Vaqür yaşlarqa-yaşlarqa

چكدين مين جورا نازومو

كئشيدين چؤر- آزارومو

تولداردين جؤبوم - آزومو

كُؤنده آقچاقا - پوللارقا



Çekdin min cüra nazomu

Keşidin çür-azaromu

Tuldardin cübum-azomu

Kündə pullarqa-pullarqa

فلك له سن ائتدين داوا

بيزكه كؤره قوردين لووا

درديميزكه درمان -داوا

هايدين: باباقا – باباقا



Fələklə sən etdin dava

Bizkə kürə qurdin lova

dərdimizkə dərman-dava

Haydin babaqa-babaqa

گاهدا كئچه لر ياتدوقه

توشقا، خيالقا باتدوقه

گول يوزينه حي واقدوقه

باتووم روياقا- روياقا



Gahda keçələr yatdoğe

Tuşqa xuyalqa batdoğe

Gul yüzinyə hey vağdoğe

Batüm rüyağa-rüyağa

آدونالار شامو كليم

مزارينا قويوم سريم

الحمد حوقيم دوعا وئريم

روحين شادلوققا-شادلوققا

adunalar şamu kəlim

məzaria qoyum sərim

əlhım hoğim doa verim

ruhin şadloğqa-şadloğqa

برگردان به فارسي:

1) اي پدرجان ياد آن روزها بخير كه در سختي ها وناملايمات زندگي به دادم مي رسيدي

ودر روزهاي شاد وخوشي قرباني مي بريدي ودر بين همسايه ها تقسيم مي كردي

2)چه سالها كه برايم زحمت كشيدي/ تلاش كردي عرق ريختي

پندونصحت دادي وادب آموختي/ مرابه مكتب ومدرسه گذاشتي

3)پدر دراين دونيا بمنزله يك شاه آن خانواده مي باشد/او پشتيبان وحامي زن وبچه هاي خويش است.

تونيز اين سخن را ازما داشته باش/ وبگوپدر يك سردار است سردار

4)اينك در روز پدر/ بيليم ترا ياد مي كند

از فراق با دل غمين نشسته /وبه اشك هاي جاري شده مي نگرد

5)پدرجان تو هزارنوع ناراحتي را از من ربودي /هرگونه آزار وبدي از من ديدي مخفي كردي

همواره نيازهاي مرا برآورده نمودي/وجيبم را مملو از پول وسكه كردي

6)توباروزگارجنگيدي/برايمان مأوا وآشيانه ساختي

بياييد يكصدا بگوييم دواي هردردي / درمان پدر است پدر

7)بعضي شبها كه مي خوابم /ياد وخاطره ترا درخيال خود زنده مي كنم

در اين حالت به صورت زيباي تو نگريسته/وبا روياي خود غرق مي شوم

8)برخي شبهاي جمعه مي آيم/سربه مزارتو مي نهم

فاتحه ودعا قرائت نموده/روحت را شاد مي نمايم.

بئره له توه ماتالو(2)

داستانهاي نانوشته درميان قوم خلج

داستان گرگ و شتر(2)

ناقل: خانم صغري تلخابي

نويسنده:علي اصغرجمراسي

خلج ائليچه يازولمادوق ماتاللار

بئره له توه ماتالو(2)

بي وارادو بي يوقادو كؤنلرين بي كؤنوچه بي آچ بئره وارادو ،اونئچچه كؤنده حِشنه بولماتوقادو يئپيغه، بي كؤن آچلوق اونا كار ائتده، تاقدا(قوش غيه سينده) آشدو بالوققا يووغ لاشدو،كؤروغه بي حيواندا، اچچيده يا اوغلاغدا اي بولؤر يئپيغه يا نا. او سومسونو- سومسونو[1] كلده ائرده باقلار حارا سه آشدو بي باغغا كوردو بي نارون قوزو اوتلورو . قوزوقا هايدو:حيشوم سنه يئپيغم.

قوزو هايدو: من بي بالا جونبول قوزوسسام منه يئمكله سن توغ اوماين يووا قونشو باغوچا بي اچچه اوتلؤر اونو يئپه.

بئره آشدو قونشو باغه كؤردو بي قارا اچچه پان[2] حاراسوچا كؤكا يئيور،

اچچه هايدو:بئره بُود نسه ائتؤرين .

بئره هايدو:سخد آچام، كلميشم سنه يئپيغم.

اچچه هايدو: من بي تاغوراق[3] حارقان اچچيسم،منه يئمغله سن بي زاد اوماين يووا اوبي سه باغغا،اودا بي قون اوتلور اونو يئپه.بئره هاتقولدو آشدو اوبي سه باغغا، كؤردو بي هورون قون ماو كؤلگه سيچه يورموش گَوش[4] ائتور.بئر ين زاوقو اولدو تيشلرين بي بير اوسته چالدو هايدو :كلميشم سنه يئپيغم.

قون هايدو: منه يئمكله سن بي يئركه ائرمين يووا قونشو باغوچا بي يئكه توه اوتلور اونو يئپه.

بئره واردو اوبي سه غونشوباغه ،كوردو بي ساروق توه كانا[5] ايچه اوتلورو،

توه بئرين كؤردو هايدو: نئرق واري يون بئره ؟

بئره هايدو:سخدآچوقموشام كلميشم سنه يئپيغم.

توه هايدو: منيم سوزوم يوق آمما منيم اتيم شيرين تاتلوقار تؤزو يوق ،اگر حيشؤرين منه يئپيغين هونك اوستومه واراق محمدخان دا بي هاز تؤز آلداق ،اوچا منه يئپه.

بئره هاتلوقدو هوندو تَوَين اوسته كلديلر بالوق حاراسه.بالا كلمه كاللار هارالوقچا اوينئرديلر ،كوردولر بئره هونموش توه اوسته بنا ائتديلر داد وقال ائتمكگه وبئرين توه اوستوچه تاشلاماققا.

بئره غورقودا،هاتلوقدو توه اوستونده توشدو يئركه ال قودو قاچاققا واردو نوروزكامارو اوستوچه يوردو اؤز اؤزه هايدو:

واردين كؤردين باغچا قوزو

يئپيغدين قالوقادو اككه كؤزو

نئچچه غدين تاتو- تؤزو



واردين كؤردين باغچا اچچه

يئپيغدين قالوقادو اككه قيچه

نئچچه غدين تاتو- تُؤزو



واردين كؤردين باغچا قويون

يئپغدين قالوقادو بويون بويون

نئچچه غدين تاتو تؤزو



واردين كؤردين باغچا تَوَه

يئپغدين قالوقادو اؤيدوسو سوه سوه

نئچچه غدين تاتو توزو



--------------------------------------------------------------------------------

1- درحال گشت وگذار،باتفحص راه رفتن

2- رديف

3- لاغر ومردني

4- نشخوار كردن

5- رديف گودي باغ انگور

berelə təvə matalu

hayqolu:təlxabluq soğra xanom

yazqolu:əli əsğər cəmrasi

Bi varadu bi yoqadu künlərin bi künuçə bi aç bere varadu.u neççə künəde heşnə bolmatuğadu yepiğə,mağul açoğmuşdu.açluğ nua kəretde taqda aşdu baloğu küzləde kəlde baloğğa yuvoğlaşdu küroğə bi heyvanda,əççidə,qozuda ya oğlağdaiy bolur yepiğə yana.bere somsonu – somsony kəlde erde baqlar harase.xiz vurdu aşdu bi bağğa,kürdu baqin panuça bi naron qozy otlur.

qozuqa haydu hişom səne yepiğəm.

qozu haydu: mən bi bala conbol qozusam məne yeməklə sən toğ omain yuva qonşu bağuça bi əççi otlur u nu yepe.

bere aşdu qonşu bağe kürdu pan harasuça bi qara əççi kuka yeyur.

əççi berin kürdu haydu: bod nəsə etoin bere?

u haydu səxd açam kəlmişəm səne yepiğəm.

Əççi haydu mən bi tağğorağ harqan əççisəm məne yeməğ lə sən bi zad omain,yuva ubise bağğa u da bi qon otlur unu yepe.

Bere hatğoldu aşdu u bise bağğa kürdu bi huron qon mav külgəsiçə yurmuş gəvş etur.brin zavğu oldu tişlərin bi bir üste çaldu haydu kəlmişəm səne yepiğəm.

qon haydu:məne yeməğlə sən heç yerkə erməin yuva qonşu bağuça bi yekkə təvə otlur unu yepe.

Bere vardu u bise qonşu baqe kürdu bi saroq təvə uda otlur.

təvə berin kürdu haydu nerəğ variyuin bere?

bere haydu səxt açuğmuşam kəlmişəm səne yepiğəm.

Təvə haydu mənim süzüm yoğ amma mənim ətim şirin tatluqar

tuzu yoğ,əgər hişurin məne yepiğəin hunəkə üstumə varağ məmməd xanda bi haz tuz aldağ uça məne yepeh.

Bere hatqoldu hundu təvəin üste kəldilər baloğ harase, bala kələmə kallar haraloğça oynerətdilər kürdolər bere hunmuş təvə üste,boşladolar dado- qal etməkkə və berin təvə üstuçə taşlamağğa.

Bere qorğuda hatqoldu təvə üstondə tuşdu əlqodu qaçağğa vardu novroz kamaru üstuçə yurdu üz-üze haydu:

Vardin kürdin baqça qozu

Yepiğədin qaloğadu əkke küzu

neççe ğədin tatu- tuzu



Vardin kürdin baqça əççe

yepiğədin qaloğadu əkki qiçe

neççə ğədin tatu-tuzu



Vardin kürdin baqça qoyun

Yepiğədin qaloğadu boyun-boyun

neççeğədin tatu-tuzu



Vardin kürdin baqça təvə

Yepiğədin qaloğadu üydusu səvə-səvə

neççeğədin tatu-tuzu

آووال يازچا

شعري از بيليم به زبان تركي خلجي با عنوان در اول تابستان، تقديم به: آن دسته از قوم كهن ترك خلج كه هرساله روز اول تابستان را به اتفاق اهالي فراهان شهرستان تفرش در دامنه كوه ها ومزارع جشن مي گيرند. شاد باشيد.

آووال يازچا

Avval yazça

مئمان اوقام او تاغلارقا

سئللر سولار آغان واختو

ايلديريملر سسلنديكه

يئركه شوقين هاتان واختو

meman uqam u taqlarqa

sellər suvlar ağan vaxtu

ildiremlər səsləndike

yerkə şuvqin hatan vaxtu

كؤنچه ياغوش-قار ياغدوقه

بئره بالاسين بوغدوقه

كون بادوقه هاي واغدوقه

يولدوزلارقا واغان واختو

künçə yaquş-qar yaqdoğe

bere balasin boxdoğe

kün badoğe hay vağdoğe

yulduzlarqa vağan vaxtu

يايلوقلار ساغون چال قالئر

ساغونين ياغين هارا لئر

حكمك اوسته كارا ياغلئر

ننه يايلوق يايان واختو

yayloğlar saqun çalqaler

saqunin yaqin haraler

hekmək üste kara yaqler

nənə yauloğ yayan vaxtu

هارالوقچا سوز- ساز اوينئر

كُؤزلرچه قاش- كوز اوينئر

كُؤزوم كولئر قانوم غينئر

قاركُؤزلوق واقان واختو

Haraloğça süz saz oyner

küzlərçə qaş-küz oyner

küzom külər qanom qeyner

qara küzluq vağan vaxtu

قئشغيريقر تاغلار ائسه

قيز اوغولين كلير سسه

ويززيللئر حارولار سسه

گولار اوسته قونان واختو

qişğeriğər taqlar ese

qiz oğilin kəlir səse

vizzillər harolar səse

gullar üste qonar vaxtu

آووال يازچا بيزيم ائللر

تاغلارقا مئمان كليلر

بي بايدا سنداق قيره لر

سنداق تاشو قيزن واختو

avval yazça bizin ellər

taqlarqa meman kəlilər

bi bayda səndaq qəyrələr

səndaq taşu qizən vaxtu

مئمان اوما سن تاغلارقا

بيليم چوگؤرچالان واختو

قوربان اولو هاووللارقا

عايودلارين قوربان واختو

meman uma sən taqlarqa

bilim çügür çalan vaxtu

qurban ulu havullarqa

ayudlarin qurban vaxtu